>
အင္တာဗ်ဴး – ေနသြင္/DVB
ဒီဇင္ဘာ ၅၊ ၂ဝ၁၁
မင္းဇင္ (ဓာတ္ပုံ – မုိးမခ)
အေမရိကန္နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီကလင္တန္ရဲ႕ ခရီးစဥ္ဟာ ျမန္မာျပည္ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အနီးကပ္ တြန္းအားေပးဖုိ႔ ရည္ရြယ္တာအျပင္ အာရွေဒသမွာ အေမရိကန္က တရုတ္ရဲ႕ ဩဇာကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညႇိခ်င္တာလည္း ပါတယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။
အာရွမွာ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအရ အေရးပါတယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားၾကတဲ့ ျမန္မာျပည္အေနနဲ႔ အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အားၿပိဳင္မႈထဲမွာ ၾကားမညႇပ္ဖုိ႔ လိုတယ္လုိ႔ သတိေပးတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ဘာကေလတကၠသိုလ္မွာ ႏုိင္ငံေရး သိပၸံပါရဂူဘြဲ႔အတြက္ ဆည္းပူးေနတဲ့ ကိုမင္းဇင္က ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသား ညီညြတ္ေရးကို တည္ေဆာက္နိုင္မွ စိန္ေခၚမႈေတြကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္မယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။
အေမရိကန္-ျမန္မာ-တရုတ္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ အက်ဳိးအျပစ္ေတြအေပၚ ကုိမင္းဇင္ကုိ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ႏွစ္ ၅၀ ေက်ာ္အတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာေရာက္တယ္။ တခ်ဳိ႕ကလည္း ဒါ ေစာေသးတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြ မျဖစ္ေသးဘူး။ ျမင္ၾကတာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ ဘာလုိ႔ ဒီအေျခအေနမွာ ေရာက္လာသလဲ။
“နံပါတ္ ၁ ကေတာ့ဗ်ာ – သမၼတဦးသိန္းစိန္ တက္လာၿပီးေနာက္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိတယ္။ ဒီအေျပာင္းအလဲေတြကလည္း အသိအမွတ္ျပဳေလာက္တဲ့ဟာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ မ်က္စိစံုမွိတ္ၿပီးေတာ့ ျငင္းလုိ႔ေတာ့ မရဘူးေပါ့ေလ။ လံုေလာက္လား ဆိုေတာ့ မလံုေလာက္ေသးဘူး။ သူတုိ႔ အာဏာပုိင္ေတြ ကိုယ္တုိင္လည္း ေျပာတာ ရွိပါတယ္။ မလံုေလာက္ေသးဘူး ဆက္လုပ္ရဦးမယ္ေပါ့ေလ။ အမ်ား စုိးရိမ္တာကေတာ့ ဒါဟာ ေရတို သူတုိ႔ လိုခ်င္တာေလးေတြ ရေအာင္လုိ႔ လွည့္ဖ်ားတာလား ဆိုၿပီး စုိးရိမ္တာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါကုိ က်ေနာ္တုိ႔က ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ သေဘာထားမ်ိဳးနဲ႔ ေနမယ့္အစား ပုိၿပီး ခုိင္မာလာတဲ့ အေၾကာင္းတရားျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ဟာကို အားလံုးက ၀ိုင္းစဥ္းစားရမွာေပါ့ေလ။ ဒီစဥ္းစားခ်က္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္အစုိးရကလည္း ျမန္မာအစုိးရကို ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္တဲ့ သေဘာလုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။
“ေဒသတြင္းအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ အာဆီယံ ဆက္ဆံေရးဟာလည္း သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီဆက္ဆံေရးဟာ တရုတ္ကုိ အေမရိကန္က ထိန္းထားႏုိင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့ ဆက္ဆံေရးပါ။ ဒီဆက္ဆံေရးဟာ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပ်က္ခဲ့ပါတယ္။ ပ်က္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းကို ဦးစားေပးေနရတာေတြ၊ အာဖဂန္နစၥတန္တုိ႔ကုိ ဦးစားေပးေနရတာေတြ ပါသလုိပဲ ျမန္မာျပည္ကိစၥလည္း ပါပါတယ္။ ကလင္တန္ရဲ႕ ဒုတိယသက္တမ္း၊ ဘုရွ္ရဲ႕ သက္တမ္း ၂ ခုေပါ့။ ၁၂ ႏွစ္ေလာက္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အေမရိကန္က အာရွမွာ ကင္းကြာသလုိ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု အေမရိကန္က အေရွ႕ အလယ္ပုိင္းတုိ႔၊ အာဖဂန္နစၥတန္တုိ႔ကို ေလွ်ာ့ၿပီးေတာ့ အာရွဘက္ကို နည္းနည္း ဦးလွည့္မယ္လုိ႔ ဆံုးျဖတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာျပည္နဲ႔လည္း ရွင္းဖုိ႔ လုိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ ျပႆနာေၾကာင့္ အာဆီယံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ ဆူးေျငာင့္ခလုတ္ မျဖစ္ဘဲ ပိုၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ခ်င္တာလည္း ပါပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ပါတယ္။”
အာရွကုိ ျပန္လွည့္လာတယ္ဆိုေတာ့ အာရွမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြက ဘာေတြျဖစ္မလဲခင္ဗ်။ ျမန္မာျပည္က ဘယ္လုိပတ္သက္ေနလဲ။
“အာရွက စီးပြားေရးအရဆို အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ေဒသျဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မဟာဗ်ဴဟာအရ လံုျခံဳေရး၊ စစ္ေရးအရၾကည့္မယ္ ဆုိရင္ အာရွမွာ တကယ္ကို အေရးပါတဲ့ တရုတ္။ တရုတ္ဟာဆိုရင္ တကယ့္ကို အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ တာစူေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားက အာရွမွာ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ အဲ့ေတာ့ ျမန္မာျပည္က ဘယ္လိုပတ္သက္လဲ ဆိုေတာ့ တရုတ္မွာက လာမယ့္ႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ ဒီ သမုဒၵရာ ၂ ခုလံုးကို စုိးမုိးေရးဆိုတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ ရွိပါတယ္။ တခုက ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာကို စုိးမုိးေရး။ ေနာက္တခုက အိႏၵိယ သမုဒၵရာကို စုိးမိုးေရးပါ။ အိႏၵိယ သမုဒၵရာကို စုိးမုိးေရး ဆိုတာ အဓိကက်တဲ့ လမ္းေၾကာင္းတခုကေတာ့ ျမန္မာျပည္ကုိ ျဖတ္မွျဖစ္မွာပါ။ ျမန္မာျပည္ကုိ မဟာဗ်ဴဟာအရ တရုတ္က ထိန္းထားႏုိင္တယ္ ဆိုရင္ တရုတ္ရဲ႕ သမုဒၵရာ ၂ ခု စိုးမုိးေရး ဆိုတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာက ေအာင္ျမင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ကေရာ၊ အိႏၵိယကေရာ၊ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြကေရာ ျမန္မာျပည္ကုိ တရုတ္ရဲ႕ရင္ခြင္ထဲကေန ဆြဲၿပီးေတာ့ အာဆီယံရင္ခြင္ထဲမွာ ျပန္ထားေရးဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ အဓိကက်တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာႀကီးျဖစ္ပါတယ္။”
အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေျပလည္တာက ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရအတြက္က သူတုိ႔ ဘာေတြမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ေနလဲ အေမရိကန္ဘက္က ေနၿပီးေတာ့မွေလ။
“အဓိကကေတာ့ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒမွာ ေရြးခ်ယ္စရာ ပုိရိွလာတယ္ဆုိရင္ ေကာင္းတာေပါ့။ အခုက တရုတ္နဲ႔ပဲ အားကုိးရေတာ့၊ တရုတ္ကုိပဲ မီွခုိရတဲ့အခါက်ေတာ့ တရုတ္က စီးပြားေရးအရလည္း ကြ်န္ျပဳသလုိပဲ ဆက္ဆံတယ္။ တခ်ဳိ႔လုံျခံဳေရးကိစၥေတြမွာလည္း တရုတ္က တျဖည္းျဖည္း ပုိၿပီးေတာ့ အတင့္ရဲလာၿပီးေတာ့ အနိုင္က်င့္တာေတြ လုပ္လာတယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္ သိသေလာက္ဆုိရင္ တရုတ္ပညာရွင္ အခ်ဳိ႔နဲ႔ စကားေျပာၾကည့္သေလာက္ဆုိရင္ ျမစ္ဆုံကိစၥ ဗမာျပည္မွာ သြက္သြက္ခါ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာအစုိးရကေန တရုတ္အစုိးရကိုေရာ၊ စီပီအုိင္ကုမၸဏီကုိေရာ ခ်ဥ္းကပ္ၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ဆိုၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ဒီကိစၥကို တရုတ္အစိုးရကေရာ စီပီအုိင္ ကုမၸဏီကပါ လ်စ္လ်ဴရႈခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရကေနၿပီးေတာ့ ရပ္လုိက္ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ျဖစ္သြားတာေပါ့။ ဒါေတြက ဘာကိုေျပာေနတာလဲဆိုရင္ တရုတ္က ျမန္မာေတြကုိ ေလးစားမႈနဲ႔ မဆက္ဆံဘူး။ တန္းတူ မဆက္ဆံဘူး။ အဲ့လုိမ်ိဳးျဖစ္လာတာ သိပ္မ်ားလာတဲ့အခါမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ အဆက္ဆက္ကလည္း တရုတ္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အၿမဲ သံသယရွိခဲ့တယ္။ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အၿမဲ သံသယ ရွိခဲ့တာက က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္တြင္းစစ္ တေလွ်ာက္မွာ ရွိခဲ့တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳအရပါ။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔က အခုခ်ိန္မွာ တရုတ္ကုိ မွီခုိမႈေလွ်ာ့ခ်ၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ ေရြးစရာေတြကို လုပ္ဖုိ႔ စဥ္းစားတဲ့ အခါမွာ အေမရိကန္က သူတုိ႔အတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ ေတာက္ေလွ်ာက္ကလည္း ျမန္မာစစ္တပ္ အဆက္ဆက္ကလည္း ျဖစ္ႏုိင္မယ္ ဆိုရင္ အေမရိကန္နဲ႔ ေျပလည္ခ်င္တယ္။ အထင္ႀကီးတယ္ ဆိုတာလည္း ေတာက္ေလွ်ာက္ သိခဲ့တာ။ ခ်ဳပ္ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာအစုိးရဘက္က အခြင့္အေရးကို အမိအရ ဆုပ္ကုိင္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။
ေအာက္ေျခက သာမန္လူေတြၾကားထဲမွာက ကလင္တန္ ဆိုတာကို ဘယ္သူလဲ ဆိုတာေတာင္ မသိၾကဘူး ဆိုတာမ်ိဳး ေျပာတယ္ေပါ့ေလ။ ဆိုလုိတာက အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး အေပၚမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးက အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာ နီးလာတယ္။ တရုတ္ဆီက ဆြဲထုတ္တယ္ စသည္ျဖင့္ေပါ့ေလ။ ဒီလိုမ်ိဳး ႏုိင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး ေျပာင္းလာတာက သာမန္ျပည္သူေတြအတြက္ ဘယ္လိုမ်ိဳး အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ျဖစ္လာဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္လုိ႔ ရႏုိင္လဲ။
“အဓိကကေတာ့ဗ်ာ – အစုိးရ တခုအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ ၀င္ဆ့ံတာ ေဒသတြင္း အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ သိကၡာရွိရွိ ၀င္ပါႏုိင္တာ ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေတြပါပဲ။ အဲ့လုိျဖစ္လာရင္ စီးပြားေရးေတြ လမ္းပြင့္လာမယ္။ ပညာေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ စသည္ျဖင့္ နယ္ပယ္ေတြမွာ ပုိၿပီး လမ္းပြင့္လာမယ္။ လမ္းေတြ ပြင့္လာရင္ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို ျပည္သူေတြလည္း ခံစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ဆိုပါေတာ့ တရုတ္နဲ႔ နီးစပ္ေတာ့ ျပည္သူေတြ ဘာရလဲ ဆိုေတာ့ ၂၀၀၇ တုိ႔၊ ၈၈ တုိ႔ ေနာက္ပို္င္း အေရးအခင္းေတြ ျဖစ္တဲ့အခါမွာ စစ္တပ္က လူထုကို သတ္ျဖတ္တဲ့အခါ၊ တုိင္းရင္းသားေတြကို သတ္ျဖတ္တဲ့အခါ တရုတ္ကလက္နက္ေတြ အသံုးျပဳတာ။ တရုတ္က ဘယ္ႏွေခါက္မ်ား ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးတုိ႔ နာေရးကူညီမႈ အသင္းတုိ႔ကုိ လႉတာ ေပးတာမ်ား ၾကားဖူးလဲ၊ ဒါမ်ိဳးေပါ့ဗ်ာ။ ကိုယ္ ဘယ္နိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လဲ။ ကိုယ္ပတ္သက္တဲ့ ႏုိင္ငံရဲ႕ လကၡဏာေပၚ မူတည္ၿပီး လူထုက အက်ိဳးေက်းဇူးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္နိုင္ငံေတြနဲ႔ ပတ္သက္မယ္၊ ရင္းႏွီးမယ္ ဆိုရင္ သူတုိ႔နဲ႔ ႏွီးနြယ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြ အေလ့အထေတြ အမ်ားႀကီးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”
တရုတ္နဲ႔ ျမန္မာက ေတာက္ေလွ်ာက္ ဆက္ဆံေရးလည္း ေကာင္းခဲ့တယ္။ တရုတ္က ျမန္မာျပည္က လုိခ်င္တာေတြ အကုန္လံုး ရသလုိေတာင္ ျဖစ္ခဲ့တာေပါ့ေလ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ အခုလုိမ်ိဳး ျမန္မာဘက္က ဆက္ဆံေရးပံုစံေတြ ေျပာင္းလာမယ္ ဆိုရင္ တရုတ္ဘက္က ရန္လုိတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေတြ ဒီအနၲရာယ္ေတြ အေပၚမွာေရာ စုိးရိမ္စရာမ်ိဳးေတြ မရွိနိုင္ဘူးလား။
“ရွိႏုိင္ပါတယ္။ အခုေတာင္မွ တရုတ္က Global Times တုိ႔လုိ တရုတ္အစုိးရ အာေဘာ္ ထင္ဟပ္တဲ့ သတင္းစာေတြမွာ ဒီကိစၥကို စုိးရိမ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုတာေတြ လုပ္လာတယ္။ အဲ့မတုိင္ခင္ ၂၀၀၉ခုႏွစ္တုန္းကလည္း ရွန္ဟုိင္းမွာ ထင္ရွားတဲ့ ဖူဒန္ (fudan) တကၠသုိလ္က ပညာရွင္တေယာက္က ေနၿပီးေတာ့ ၂၀၀၉ခုႏွစ္မွာ အုိဘားမားကေနၿပီးေတာ့ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိႀကီး တခ်ိဳ့လည္း ပါတယ္၊ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆက္ဆံေရးနည္းလမ္းေတြ ရွာတဲ့အခါမွာ တရုတ္ကေန စိတ္ပူၿပီးေတာ့ ဒီအေမရိကန္ အစုိးရကို ဖူဒန္တကၠသိုလ္က ပညာရွင္က စာတမ္းေရးၿပီးေတာ့ သတိေပးပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကိစၥကို ၀င္မစြက္ဖုိ႔၊ ျမန္မာျပည္ဟာ တရုတ္ရဲ႕ ေနာက္ေဖးျခံျဖစ္တယ္၊ ဒါေၾကာင့္ တရုတ္ဟာ သူ႔ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြကို အထိမခံႏုိ္င္ဘူး၊ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္ကိစၥကို ၀င္ပါခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ စီးပြားေရးေလာက္ပဲ ၀င္ပါဖုိ႔ လိုတယ္၊ အဲ့လိုမဟုတ္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေဒသတြင္းမွာ အားၿပဳိင္မႈေတြ ျဖစ္လာႏုိင္မယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ တရုတ္ပညာရွင္ေတြဟာ အေစာႀကီးကတည္းက အေမရိကန္ကို သတိေပးခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ တရုတ္ဘက္ကေတာ့ ဒါမ်ိဳး စိတ္ပူမွာ အမွန္ပါပဲ။ လြန္ခဲ့တဲ့ နို၀င္ဘာလ လလယ္ေလာက္က ထင္တယ္ ၀ါရွင္တန္ပုိ႔စ္သတင္းစာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရ သမၼတရုံးက အရာရွိတေယာက္က ေဆာင္းပါးေရးပါတယ္။ အဲ့ဒီေဆာင္းပါးမွာ ဘာေရးထားလဲ ဆိုေတာ့ အာရွေဒသဟာ အေရးပါတယ္၊ ဒီေဒသမွာ ေခါင္းေဆာင္လာမႈ အားေကာင္းလာမႈဟာလည္း အေရးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ အေမရိကန္နဲ႔ အေနာက္ ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ တရုတ္ကိစၥကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လုိအပ္တယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး သူကေရးပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ေရးတာမ်ိဳးဟာ တဖက္ကၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္နဲ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကုိ မ်က္စပစ္တာ မွန္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းၾကေတာ့ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တရုတ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ အမ်ားႀကီး ထိခုိက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ ေရတုိဆန္တဲ့ အျမင္မ်ိဳးနဲ႔ေပါ့ေလ။ တႏုိင္ငံကုိ ေျပးကပ္လုိက္။ ေနာက္တႏုိင္ငံကုိ ေျခစံုကန္လုိက္ေတာ့ လုပ္လုိ႔ မရပါဘူး။ ေနာက္ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအရ က်ေနာ္တုိ႔က တရုတ္ကို balance လုပ္တာမ်ိဳး။ ထိန္းခ်ဳပ္တာမ်ိဳး ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညိွသလို လုပ္လုိ႔ မရပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ႏုိင္တာ တခုပဲ ရွိပါတယ္၊ အဲ့ဒါဘာလဲ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒမွာ ေရြးခ်ယ္စရာေတြကုိ မ်ားသထက္မ်ားေအာင္ လုပ္ရမယ္၊ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ က်ေနာ္ထင္တယ္၊ ပညာရွင္ေတြေရာ သတင္းစာဆရာေတြေရာ နိုင္ငံေရးသမားေတြေရာ အခုခ်ိန္မွာ ေျပာတာ ဆိုတာ သံုးနႈန္းတာ ဂရုစုိက္ဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ထိန္းခ်ဳပ္တာမ်ိဳး ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညိွတာမ်ိဳး သိပ္ကုိေဇာင္းေပးၿပီး ေျပာမယ္ ဆိုရင္ တရုတ္အတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ မလုိလားအပ္တဲ့ စြက္ဖက္မႈေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အနၲရာယ္မ်ားတယ္ေပါ့ေလ။”
ျမန္မာျပည္က လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးကတည္းက ေျပာေနတာ ရွိတယ္။ ၾကားေန၀ါဒဆိုတာ။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာ ၾကားေန ဆိုတာထက္ တရုတ္နဲ႔ ပိုနီးခဲ့တာလည္း ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အခု အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ဳိး နိုင္ငံျခား ဆက္ဆံေရးပံုစံကို လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ ထင္ပါသလဲ။
“ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ ပထ၀ီ နိုင္ငံေရးအရ အင္မတန္မွကို အကဲဆတ္တဲ့ေနရာမ်ဳိး၊ အတိမ္းအေစာင္း မခံတဲ့ေနရာမ်ဳိး ရွိတယ္ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ဦးနုက ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ဟာ အိႏၵိယနဲ႔ တရုတ္အၾကားမွာ ေနရတဲ့အတြက္ ဆူးၾကားက ဘူးလိုပဲလုိ႔ ေျပာခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ အတိမ္းအေစာင္း မခံဘူး။ တခုခုမွားတာနဲ႔ ဒုကၡေရာက္သြားနိုင္တယ္ ဆိုေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး အင္အားႀကီးနိုင္ငံေတြရဲ႕ ေဘးမွာေနရတဲ့ တိုင္းျပည္ငယ္ဟာ အဓိက သူ႔ရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္က အခ်က္သံုးခ်က္ေပါ့။ အဓိကကေတာ့ အုပ္စိုးတဲ့သူေတြ၊ တုိင္းျပည္ရဲ႕ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ဦးေဆာင္တဲ့သူေတြ ပညာတတ္ေတြ၊ အကုန္လံုးက တူညီတဲ့ သေဘာထားေတြ ရွိရမယ္။ ငါတုိ႔နိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ၊ လြတ္လပ္မႈ၊ အမွီအခို ကင္းကင္း ရပ္တည္မယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။ ေနာက္တခုက ႏုိင္ငံတကာက လက္ခံနိုင္တဲ့၊ နိုင္ငံတကာ ၀င္ဆံ့နိုင္တာမ်ဳိး ရွိရမယ္။ အေရးႀကီးဆံုးကေတာ့ ေရွ႕က ရပ္တည္ခ်က္သေဘာထား ဘယ္ေလာက္ပဲ မွန္မွန္၊ နိုင္ငံတကာမွာ ဘယ္ေလာက္ပဲ မ်က္ႏွာရရ၊ တုိင္းျပည္မွာ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရး မရွိဘူးဆိုရင္ အဲဒီတိုင္းျပည္ဟာ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံေတြရဲ႕ စြက္ဖက္မႈေၾကာင့္ ၿပဳိကြဲသြားနိုင္တယ္။ ခ်ဳပ္ေျပာမယ္ ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ အေနအထားက ဗီယမ္နမ္နိုင္ငံနဲ႔ သြားတူေနပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ တရုတ္ရဲ႕ ဩဇာ၊ စြက္ဖက္မႈ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကို နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ ခံခဲ့ရတယ္။ အဲလိုနိုင္ငံမ်ဳိးဟာ အမွီအခို ကင္းကင္း ေနနိုင္ဖုိ႔ ဆိုတာ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရး တည္ေဆာက္ဖုိ႔ ကိစၥပါ။ နိုင္ငံတကာမွာ ဒီမိုကေရစီရေအာင္ ဦးတည္ခ်က္ တခုတည္းေနာက္ကို ကြက္ၿပီး လုပ္လုိ႔ရွိရင္ ေဒသတြင္းနိုင္ငံေတြရဲ႕ အားၿပဳိင္မႈထဲမွာ ၾကားညႇပ္သြားႏုိင္တယ္။ အဲ့ေတာ့ အေရးအႀကီးဆံုးက အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရး၊ အမ်ဳိးသားစည္းလုံးေရးကို လုပ္ရမယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္လိုမ်ဳိး တုိင္းရင္းသား ပဋိပကၡေတြ၊ ျပည္တြင္းစစ္ သက္တမ္းရွည္တဲ့ ႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရးကို တကယ္ မလုပ္ႏုိင္ဘဲနဲ႔ နိုင္ငံတကာ ၀င္ဆံ့ေအာင္၊ အာဆီယံဥကၠ႒ ျဖစ္ရုံေလာက္ ကြက္ၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔က အလားအလာ မေကာင္းဘူးလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က သံုးသပ္ပါတယ္။”