>
ဗုေဒၶါ၀ါဒဆရာေတာ္၊ အေမရိက
ေအာက္တုိဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၀
၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲလြန္ရင္ ဗုဒၶသာသနာ အလြန္၀မ္းနည္းစရာ
၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒဟာ စာအုပ္ႀကီးသာ ျဖစ္သြားတယ္၊ ရဟန္းသံဃာနဲ႔ သီလရွင္မ်ားက ဘာတခုမွ ေရြးျခယ္ တင္ျပပုိင္ခြင့္ မရခဲ့ဘူး၊ စစ္တပ္နဲ႔ အေရအတြက္ တူတ့ဲ့ ျမန္မာျပည္က ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ သံဃာမ်ားရဲ႕ တုိင္းျပည္အေပၚ ထားရွိတဲ့ ေမတၱာတရားကုိ လူထုက ယုံၾကည္ ကုိးကြယ္ၾကတယ္။
သီလ၊ သမာဓိ ကုိယ္က်င့္တရား ၀ိနည္း သိကၡာပုဒ္မ်ားကုိ အသက္ေလာက္ ျမတ္ႏုိးခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ သံဃသမုိင္းထဲက မ်ဳိးဆက္သစ္ ရဟန္းပ်ဳိေတြက ေရွးယခင္က ေကာင္းတဲ့ အစဥ္အလာေတြကုိ ဆက္လက္ထမ္းပုိးတယ္၊ တဖက္မွာလည္း ေခတ္စနစ္နဲ႔အညီ သာသနာေတာ္နဲ႔ သံဃာမ်ားအားလုံး လုံၿခံစိတ္ခ်ရတ့ဲ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္မွသာ ဗုဒၶသာသနာ တုိးတက္ႏုိင္ဆုိတာ ေလာကီ၊ ေလာကုတၱရာ ႏွစ္ဖက္အျမင္ရွိတဲ့ သာသနာ့အာဇာနည္ အရွင္ျမတ္ေတြကသိေနပါၿပီ၊ တုိင္းျပည္နဲ႔ အနာဂတ္ သာသနာကုိ ေကာင္းသည္ထက္ ေကာင္းေအာင္ ဖန္တီး ႏုိင္တဲ့ စြမ္းအားေတြ ျပည္တြင္း ျပည္ပ သံဃာမ်ား အခုိင္အမာ ရွိေနပါတယ္။
၂၀၀၈- အေျခခံဥပေဒ အခန္း(၈)မွာ ႏုိင္ငံသား၊ ႏုိင္ငံသားမ်ား၏ မူလအခြင့္ေရးႏွင့္ တာ၀န္ ၀တၱရားမ်ားထဲမွာ သာသနာ့၀န္ထမ္းမ်ား မဲေပးခြင့္မရွိဘူး။ ဘာသာေရးေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ရင္ ျပစ္ဒဏ္ေပးႏုိင္တဲ့ ဥပေဒမ်ား ျပ႒ာန္းထားတယ္။ ၁၉၆၂- က စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ယေန႔ ဦးသန္းေရြ အထိ သာသနာေတာ္ကုိ ညဳိးႏြမ္းေစမႈ စတဲ့ စစ္အစုိးရ ပါးစပ္ထဲက ပုဒ္မ ဥပေဒေတြ ထုတ္ၿပီး သံဃာေတြကုိ ေထာင္ခ် သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္။ ဒီလုိပဲ တက္လာမယ့္ စစ္အစုိးရ အသစ္ကလည္း သံဃာေတြကုိ အရင္ကလုိပဲ ႏွိပ္စက္ခြင့္ ရေအာင္ ေရးထားတဲ့ ဒီ အေျခခံဥပေဒ အေၾကာင္းကုိ သံဃာ အမ်ားစုက မသိၾကပါဘူး၊ သာသနာ့၀န္ထမ္းမ်ား တုိင္းက်ဳိး ျပည္ျပဳ အခြင့္ေရးနဲ႔ တာ၀န္ေတြ မရိွဘူးလုိ႔ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ အထူးကန္႔သတ္ခ်က္ အေနနဲ႔ အခန္း(၈) အပုိဒ္ (၃၆၄) အခန္း(၉)ေတြမွာ ျပ႒ာန္းထားတာ ေတြ႔ႏုိင္တယ္။
ႏုိင္ငံနဲ႔ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးတဲ့ အထဲမွာ ဘုန္းႀကီးေတြက ထိပ္ဆုံးက ရွိေနတယ္ဆုိတာ မေမ့ၾကပါနဲ႔၊ ကုိယ္က်င့္သီလတရားကုိ အေျခခံၿပီး တည္ေဆာက္ခဲ့တာ သာသနာေတာ္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာေက်ာ္လာခဲ့ၿပီ၊ ယေန႔ စစ္၀ါဒစနစ္ေၾကာင့္ သိဂၤုတၱရ ေရြတိဂုံ ကုန္းေျမမွာ သံဃာေတာ္မ်ား ေသြးေျမက်ခဲ့တ့ဲ ၂၀၀၇-စက္တင္ဘာလဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ သမုိင္းမွာ ဘယ္လုိမွ မေမ့ႏုိင္တဲ့ ေန႔တေန႔ ျဖစ္သြားခဲ့ပါၿပီ။
၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးနဲ႔ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ ဖြဲ႔စည္းပုံစံမွာ သာသနာေရး၀န္ႀကီး ႒ာနဆုိတာ မေတြ႔ရဘူး၊ ျပည္ထဲေရးေအာက္မွာ ထားမယ့္ သေဘာပါ၊ လူတေယာက္က ကိစၥရွိရင္ ျပည္ထဲေရး ႒ာနတခုနဲ႔ အားလုံး ၿပီးသြားတယ္၊ ဘုန္းႀကီးတပါးကေတာ့ သာသနာေရး၀န္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ႏွစ္ေယာက္ စစ္ေဆးၿပီးေအာင္ ေစာင့္ဆုိင္းခဲ့ရတာ စစ္အာဏာရွင္ အဆက္ဆက္ပါပဲ၊ ဘုန္းႀကီးေတြက ဖိႏွိပ္မႈ ပုိခံရတယ္ဆုိတာ အားလုံး သိေစခ်င္ပါတယ္။
လက္ရွိ အေျခအေနအရ သာသနာေရး၀န္ႀကီး႒ာနနဲ႔ သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႕ဟာ တုိင္းျပည္နဲ႔ သာသနာအတြက္ အက်ဳိးမမ်ားဘူး၊ ၂၀၀၇-မွာ သံဃာေတြကုိ မတရား ဖမ္းဆီး ေက်ာင္းတုိက္ေတြ ဖ်က္ဆီးခဲ့တာကုိ ၾကည့္ေနတယ္၊ နာဂစ္ မုန္တုိင္းေၾကာင့္ လူေတြမ်ားစြာ ေသေနတာကုိ လစ္လ်ဳရွဳေနခဲ့တယ္၊ ေထာင္ထဲက သံဃာမ်ား လြတ္ေျမာက္ရန္ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အစား စစ္အစုိးရ အႀကိဳက္သာ တစုိက္မတ္မတ္ ရပ္တည္ခဲ့တာ အားလုံးအသိပါ။
ႏုိင္ငံေတာ္သံဃ မဟာနယက အဖြဲ႔ႀကီးကုိ စတင္ ဖြဲ႔ေတာ့ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးသည္ သာသနာအတြက္မဟုတ္ဘူး သံဃာမ်ားကုိ ဖိႏွိပ္ဖုိ႔သာ ျဖစ္တယ္၊ ဒီေတာ့ စစ္အစုိးရဖြဲ႕ေပးတဲ့ သံဃမဟာနာယက အဖြဲ႕ထဲကုိ မ၀င္ခဲ့ဘူးလုိ႔ မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးေကာ၀ိဒါဘိ၀ံသ ပ်ံေတာ္မမူခင္မွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္၊ ဆရာေတာ္ႀကီး ေျပာခဲ့သလုိ တကယ္တမ္း သံဃမဟာနယက အဖြဲ႕ဟာ သာသနာအတြက္ မဟုတ္ဘဲ စစ္အစုိးရအတြက္သာ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။
လြတ္လပ္စြာ ကုိးကြယ္ယုံၾကည္ခြင့္ႏွင့္ ေဟာေျပာခြင့္
လာဘ္ထုိးမွ ရလာမယ့္ အခြင့္ေရးကုိ ဘာသာေပါင္းစုံ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက ယူေနၾကမယ္ဆုိရင္ ဘယ္ေတာ့မွ စနစ္ဆုိးက လြတ္ေျမာက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္က မတရားမႈကုိ မတြန္းလွန္ဘဲ မိမိတုိ႔ ကုိယ္တုိင္ စစ္အစုိးရနဲ႔ ေပါင္းသင္းၿပီး အတၱအက်ဳိးအတြက္ပဲ ေရွးရွဳလာခဲ့မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာခဲ့ၿပီ။
စစ္ေဒသမွဴး၊ တုိင္းမွဴးမ်ားနဲ႔ ေပါင္းလုိ႔ ရပ္ကြက္ဓမၼာရုံမွာ ဓမၼကထိကဘုန္းႀကီး ေခတၱ တရားေဟာခြင့္ ရတာဟာ လြတ္လပ္စြာ ေဟာေျပာခြင့္ အစစ္မွန္ရတာ မဟုတ္ဘူးဆုိတာ အေသအခ်ာ သိဖုိ႔ လုိသလုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြကုိ ေဒၚလာေတြ ေပးလုိက္လုိ႔ ေျမကြက္ရတာ၊ ေက်ာင္းေဆာက္တာ၊ အိမ္ကုိ မသိမသာ ဗလီ လုပ္ခြင့္ရတာ၊ ဘုရားေက်ာင္း လုပ္ခြင့္ ရေနတာ မ်ဳိးကုိ လြတ္လပ္စြာ ကုိးကြယ္ခြင့္လုိ႔ မထင္ပါနဲ႔၊ စစ္၀ါဒစနစ္ကုိ ဆက္လက္ ရွင္သန္ဖုိ႔ ကုိယ္တုိင္ အဆိပ္ပင္ကုိ ေရေလာင္း ေနတာပါ။
သာသနာ့၀န္ထမ္းမ်ားအေပၚ တရားစီရင္ေရး
ဗုဒၶသားေတာ္ ရဟန္းေတာ္မ်ားဟာ ဘုရားေဟာ ၀ိနည္းပိဋကတ္ေတာ္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းဥပေဒကုိ လုိက္နာရုံပါ၊ ဒါေပမဲ့ တုိင္းျပည္တခုမွာ အတူေမြး အတူႀကီး အတူတကြ ေနထုိင္ခဲ့တ့ဲ လူ႔ေလာက မဟုတ္ပါလား၊ ရဟန္းသံဃာမ်ား ဆုိေပမဲ့ ပုထုဇဥ္မ်ားအေလ်ာက္ အၿပစ္တစုံတရာရွိလာမွာ အမွန္ပဲ၊ မူရင္း ဘုရား ပညတ္ခဲ့တဲ့ ၀ိနည္း သိကၡာပုဒ္နဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ အေျခခံ ဥေပေဒကလည္း ရွိေနမယ္၊ ဒီေတာ့ သာသနာ့၀န္ ထမ္းမ်ားက ဥပေဒႏွစ္ခုေအာက္မွာ ျဖစ္ေနတယ္၊ သံဃာေတာ္မ်ားကုိ ဘုရားဥပေဒႏွင့္သာ အေရးယူရမယ္၊ စစ္အစုိးရ ပါးစပ္ထဲက ပုဒ္မေတြအတုိင္း သံဃာေတြဟာ ေထာင္ထဲမွာ က်ခံေနရတယ္၊ မတရားမႈကုိ အဆုံးသတ္ရန္ လုိပါတယ္။
ကမၻာေအး သံဃခုံရုံးက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဆရာေတာ္မ်ားရဲ႕ အဆုံးျဖတ္
ထုံးစံမွာက သာသနာ့၀န္ထမ္းမ်ား ျပစ္မႈ တစုံတရာရွိလာရင္ သက္ဆုိင္ရာ ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႔နယ္၊ တုိင္း၊ ဗဟုိ သံဃာ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာ အဆင့္ဆင့္ စစ္ေဆးမယ္။ အျပစ္ ရွိတယ္လုိ႔ ထင္ရွားရင္ သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႕ ၾသ၀ါဒနဲ႔ ၀ိနည္းဓုိလ္အဖြဲ႔က အသုဒၶ မစင္ၾကယ္တဲ့ပုဂၢဳိလ္ျဖစ္လုိ႔ သာသနာ့ ေဘာင္မွာ ေနခြင့္မရွိေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္တာဟာ အျမင့္ဆုံး ျပစ္ဒဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါကလည္း ကာယကံရွင္ ကုိယ္တုိင္၀န္ခံမွ ဆုံးျဖတ္ လုိ႔ရတာ ၀န္မခံရင္ အတင္းအဓမၼ လုပ္လုိ႔မရဘူး၊ ရဟန္းေတာ္မ်ားမွာ အဓိကေရွာင္ရမယ့္ ပါရာဇိကေလးပါးပါ၊ ေမထုန္အမႈ၊ ခုိးတဲ့အမႈ၊ လူသတ္မႈ၊ စ်န္မဂ္ဖုိယ္မရဘဲ လိမ္ညာမူ၊ ဒါကုိ ရဟန္းေတာ္ မ်ားက တခုခုကုိ ေဖာက္ဖ်က္ရင္ အေစာက ေျပာသလုိ လူ၀တ္ လဲပစ္ရမယ္။
ေမထုန္အမႈ အမ်ဳိးသမီးကိစၥ ျဖစ္ရင္ ၀ိနည္းရွဳေဒါင့္ကဆုိရင္ ပါရာဇိက်ၿပီး လူျဖစ္သြားတယ္၊ လူ ရွဳေဒါင့္က ဆုိရင္ ႏွစ္ဦး သေဘာတူလုိ႔ ျဖစ္ခဲ့တာ ဆုိရင္ ျပႆနာမျဖစ္၊ သေဘာ မတူရင္ေတာ့ မုဒိန္းမႈ ပုဒ္မ ျဖစ္သြားမွာပါ။
အဲေတာ့ အမ်ဳိးသမီးကိစၥ DNA ေခတ္ေပၚနည္းေတြနဲ႔ စစ္ေဆးရင္ အေျဖေပၚပါတယ္၊ ထင္ရွားတယ္ဆုိရင္ လူထြက္ရမယ္၊ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသမီးကုိ လက္ထပ္ေပါင္းသင္းရမယ္ ဆုိတဲ့ အမိန္႔ခ်ၿပီး ဘုရားနည္းလည္း မဆန္႔က်င္၊ လူသား သဘာ၀ အခ်စ္ကုိလည္း မ်က္ကြယ္ ျပဳရာ မေရာက္ဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ နည္းလမ္းတခုကုိ အေလးထားသင့္ပါတယ္။
ဘုန္းႀကီးက လူသတ္တယ္ ဆုိရင္ လူျဖစ္သြားတာပဲ၊ ဒီအမႈက အၾကမ္းဖက္တာမုိ႔ ဒီလုိ လူလုိ ဘုရားေစတီပုထုိး ပုဂံေဒသလုိ ေနရာမ်ဳိးမွာ အလုပ္ၾကမ္း အလုပ္မ်ဳိး၊ ဘာသာေရးနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ အလုပ္ဒဏ္ကုိ က်ခံေစသင့္တယ္၊ ခုိးတဲ့အမႈဆုိရင္လဲ အလားတူပါပဲ၊ တမဂ္တဖုိလ္မရဘဲ ရဟႏၱာပုဂၢဳိလ္အလား လိမ္လည္မူလုပ္ ေနသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိးကုိလည္း လူထြက္ေစ၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္ႏွင့္ သက္ဆုိင္တဲ့ အလုပ္ၾကမ္းမ်ားကုိ က်ခံရမည္၊
၈၈ ခုႏွစ္ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပုိင္းမွာ သံဃာေတာ္မ်ားအား စစ္ေထာက္လွမ္းေရးက မတရား ဖမ္းဆီးခဲ့တာ အမ်ားႀကီးပဲ၊ ကမၻာေအး သံဃမဟာနယက အဖြဲ႔က ၀ိနည္း စည္းကမ္းအရ ၀ိနိစၧယအျပစ္ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးရမွာ မွန္ေပမယ့္ သံဃာေတာ္ေတြကုိ ကမၻာေအးသံဃခုံရုံးမွာ မစစ္ေဆးပါဘူး၊ စစ္အာဏာရွင္မ်ားက သံဃာေတာ္မ်ားကုိ ဖမ္းတဲ့ အပုိင္း၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်တဲ့အပုိင္းေတြမွာ မတရားလုပ္ခဲ့တယ္ ဆုိတာ အထင္ရွား ရွိခဲ့တယ္၊ မစုိးရိမ္ တုိက္သစ္ေက်ာင္းက ဦး၀ိစိတၱာဘိ၀ံသ(၀ီရသူ) မႏၱေလးမွာ တရားပြဲေတြ လုပ္တယ္၊ ဘုရားေဟာ ပိဋကတ္ စာေပကုိ ေျပာတာပဲ၊ ဘုရားေဟာ အမွန္တရားကုိ ေဟာေျပာလုိ႔ ၀ီရသူ အခုခ်ိန္ထိ ေထာင္ထဲမွာပါ၊ မႏၱေလး တုိင္းမွဴး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရဲျမင့္က ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္က နည္းတယ္ဆုိတဲ့ စကားေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ ေထာင္သက္တမ္း တုိးသြားခဲ့တယ္၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြ အမိန္႔အတုိင္း သံဃာမ်ား ေထာင္ထဲမွာ အႏွိပ္စက္ခံ ေနရတာပါ။
စစ္အစုိးရလက္ထက္မွာ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ သံဃမဟာနယကအဖြဲ႔သည္ တကယ္တရားမွ်တဲ့ ပိဋကတ္ ေတာ္အတုိင္း သံဃာေတြရဲ႕ အမႈကိစၥေတြကုိ အဂတိမလုိက္ဘဲ ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာ အနည္းငယ္မွ်ရွိမယ္၊ အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္းပုိင္ဆုိင္မႈမ်ားမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြက အႏုိင္ရခဲ့တာ၊ မွန္ေပမဲ့ လာဘ္ထုိးစရာ ေငြမရွိသလုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြကုိ မဖားတာေၾကာင့္ မွန္ေပမဲ့ အရွဳံးေပးလုိက္ရတာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။
သံဃမဟာ နာယကအဖြဲ႔ အထက္မွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ဆုိး လြမ္းမုိးေနတာေၾကာင့္ သံဃ၀ိနိစၳယ သံဃ ခုံရုံးဟာလည္း တရားမွ်တမူမရွိဘဲ၊ စစ္အစုိးရအလုိက် ဆုံးျဖတ္ခဲ့မႈေတြမွာ သာသနာ့၀န္ထမ္း ရွင္ရဟန္းမ်ားနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာတခုလုံး ဆုံးရွဴံး နစ္နာပါတယ္။
ေနာက္ဆုံးမွာ စစ္အစုိးရအႀကိဳက္ လုပ္တဲ့ သံဃာနဲ႔ လူထုနဲ႔ သာသနာအက်ဳိး ကုိသာ ေရွးရႈ လုပ္ကုိင္ေပးတဲ့ သံဃာ ဆုိၿပီး ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စား ျဖစ္လာတယ္၊ စစ္အာဏာၿမဲေရးအတြက္ သံဃမဟာနာယက အဖြဲ႔ႀကီး ဖြဲ႔တယ္၊ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးက သံဃာမ်ားကုိ မေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ပါဘူး။
၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ဗုဒၶသာသနာ အဓြန္႔ရွည္ရန္
ဘုန္းႀကီးေတြက တုံး၊ အာဏာရွင္ေတြက ၿပဳံး
၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ အေျဖမွန္
ဆုိတ့ဲ ေခါင္းစဥ္ေတြနဲ႔ ေရးသားထားပါတယ္။)